บทที่ 1 ภูมิหลัง -- ที่ตั้ง : จากป้อมบางกอกสู่วังเจ้านาย -- ที่ตั้ง : อาคารราชการ อาคารพาณิชย์ และพื้นที่เมือง -- ช่างฝรั่งยุคแรก : แกรซี คาร์ดู และซันเดรสกี -- การเสด็จประพาสทวีปยุโรป พ.ศ. 2440 -- บทที่ 2 กระทรวงพาณิชย์ -- พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ -- พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ -- จากกรมสถิติพยากรณ์สู่กระทรวงพาณิชย์ -- ศาลาแยกธาตุ : ต้นกำเนิดของ "กระทรวงท่าเตียน" -- บทที่ 3 สถาปัตยกรรมแบบตะวันตกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว -- ช่างฝรั่งสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว -- นายมาริโอ ตามานโญ (Mario Tamagno) -- นายเอมิลิโอ โจวันนี กอลโล (Emilio Giovanni Gollo) -- พื้นที่เมืองและอาคารสาธารณะในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว -- สถาปัตยกรรมแบบคลาสสิกสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว -- บทที่ 4 สถาปัตยกรรมอาคารกระทรวงพาณิชย์ -- ผังบริเวณ -- รูปทรง -- รูปด้านหน้า -- รูปด้านหลังและด้านข้าง -- ส่วนประณีตสถาปัตยกรรม -- การตกแต่งภายใน -- บทที่ 5 งานวิศวกรรม -- วิศวกรอิตาเลียน กับสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ในสยาม -- ฐานราก -- พื้น -- ผนัง -- บันได -- หลังคา -- สรุป -- บทที่ 6 จากกระทรวงพาณิชย์สู่มิวเซียมสยาม -- จากกระทรวงพาณิชย์ สู่กระทรวงพาณิชย์และคมนาคม -- จากท่าเตียนสู่สนามบินน้ำ -- จากระทรวงพาณิชย์สู่มิวเซียมสยาม -- แนวความคิดในการอนุรักษ์อาคารกระทรวงพาณิชย์ -- แนวความคิดในการวางผังแม่บท -- การก่อสร้างเพื่ออนุรักษ์.